GEBELİK ORANLARI VE ANNE YAŞI

Paylaş:

 

Başarı oranları neden yaşla birlikte azalır? Net bir cevabı olmamakla bunun en önemli nedeni yumurtanın kalitesidir – bu da döllenmeden sonraki embriyo kalitesidir.

gebelik

Yumurtaların ve embriyoların genetik ve kromozom yapısını analiz eden çalışmalar, genetik ve kromozom anomali oranının yaşla birlikte arttığını bulmuştur. Bu, ileri yaştaki annelerde görülen Down sendromu riskinin artması ile de açıkça görülmektedir.

Aşağıdaki grafikte görüldüğü gibi, implantasyon hızı düştükçe kromozom anomali oranı artar.

dd

Bu nedenlerden dolayı, kromozom anomalileri için embriyo taramasının, özellikle ileri yaş anne adayı olan kadınlarda giderek daha fazla önem kazanması gereklidir.

İNFERTİLİTEDE GENETİK TESTLER

Yumurta ve embriyoların belirli anomaliler açısından taranmasını sağlayan gelişmiş genetik analiz teknikleri mevcuttur. Temel teknik – preimplantasyon genetik teşhisi veya PGD – 20 yılı aşkın süre önce başarıyla tanıtıldı ve kalıtsal hastalığın çocuklarına geçirme riski olduğu bilinen çiftlerin embriyolarında genetik değişiklikleri saptamak için tasarlandı. Bunlar genelde fertil çiftler olup sadece IVF’e ihtiyaç duymaları, genetik analiz için embriyo sağlamaktı.

Daha yakın bir tarihte, transfer için kromozomal olarak normal embriyoların belirlenmesinin IVF başarı oranlarını artıracağı ümidiyle, IVF tedavisi gören infertil çiftlerin IVF embriyolarına PGD teknolojisi uygulanmıştır. Başarısız implantasyonun embriyo içerisindeki kromozom dengesizliği ile büyük oranda açıklandığına dair artan kanıtlar vardır; bu nedenle, düşük doğum öyküsü, başarısız IVF siklusu bulunan kadınlarda PGD ile embriyo veya yumurta tarama tekniği özellikle faydalı olabilir Kromozom anomalisi olan bir embriyo olma riskinin yaşla birlikte arttığını biliyoruz; Örneğin, Down sendromuna kromozom 21’in ek bir kopyası neden olur. Gebeliği kromozom anomalisine sahip olan çiftlerden PGD’yi düşünmeleri önerilir.

Embriyo taramasının en yeni tekniği olarak CGH dizisi olarak bilinen bir yöntem kullanır. Tüm kromozomlar değerlendirilebilir ve embriyo transferi için düşük riskli kromozom anomallileri tespit edilen embriyolar seçilir.

Yardım isteyip istemeyeceğinizi merak ediyor musunuz?

Aşağıdaki kontrol listesine bir göz atın:

Siz veya eşiniz gebelik oluşmamasından dolayı endişe duyuyor musunuz?

Bir yıldan uzun süre korunmasız ilişkiye rağmen gebe kalamıyor musnuz?

Düzensizlik yaşıyorsunuz mı? (Bu, döngü değişkeninizin uzunluğu, 24 günden daha kısa veya 35 günden uzun sürmesi demek?)

Menstrüasyon dönemleriniz ağrılı mı oluyor?

Eşiniz geçmişte herhangi bir testiküler yaralanmaya maruz kalmış mıydı?

Herhangi bir abdominal ameliyat geçirdiniz mi?

35 yaşını geçtiniz mi?

Eşiniz testiküler cerrahi geçirdi mi?

Ektopik gebelik öykünüz var mı

Göğüslerinizden süt gelmesi var mı?

Şeker hastalığınız mı, Cushing hastalığı veya tiroid rahatsızlığınız var mı?

Normalden az ya da fazla kilolu musunuz?

Siz ve eşiniz düzenli olarak sevişemiyor musunuz?

Hiç pelvik inflamatuar hastalık veya Chlamydia enfeksiyonu geçirdiniz mi?

Eşiniz hiç kabakulak geçirmiş mi?

Eşinizin, ejakülasyon problemleri var mı?

Ovulasyon indüksiyonu

hamilelik

Tüp bebek ve ICSI için yumurtalık uyarımında , ovulasyon indüksiyonu normalde ovulasyonu mevcut bir kadında çok sayıda follikül geliştirmeyi amaçlarken , anovulatuvar ( ovulasyonu olmayan) kadınlarda ise bir veya iki tane stimüle etmeyi amaçlar. Tedavi çoğunlukla polikistik over sendromu (PCOS), mevcut yumurtalık kistleri bulunan kadınlarda, düzensiz adet döngüsü olan hastalarda ve/veya yüksek seviyelerde erkeklik (androjen) hormonları ile karakterize kadınlarda kullanılır.

Tedavi, yumurtalıkların olgun follikül üretmesini uyarmak için hormonların kullanılması sonrasında yumurtlama zamanı hesaplanarak cinsel birlikteliğin bu ovulasyon zamanlamasına denk getirilmesine aslına dayanır . Fakat PCOS’lu kadınlar tedavide kullanılan hormon ilaçlarına karşı hassas tepki gösterdiğinden, çoklu folikül üretimi ve çoğul gebelik riski vardır. Bu nedenle, yalnızca bir veya iki follikülün gelişmesini sağlamak için ultrason ve hormon ölçümleri ile düzenli izleme gereklidir

IUI döngüsünde ne olur?

İntrauterin inseminasyon (IUI) genellikle kondisyonu(mevcut şartları) uygun çiftdlerde ilk uygulanan tedavilerinden biridir. Hazırlanmış bir sperm örneğinin (erkek eşten veya bir sperm donöründen) ovülasyon sırasında rahim ağzından uterusa doğrudan enjekte edilen bir tekniktir.

Uzman doktorla IUI’ın sizin için uygun bir tedavi olduğunun tespiti sonrası uygulanabilen 2 tür IUI yönteminden biri seçilecektir.Bunlardan “Doğal” IUI, döllemenin doğal bir döngüde gerçekleştiği anlamına gelir; bu nedenle yumurtlamayı sağlamak için hormon ilaçlarının kullanmasına gerek yoktur. Öte yandan, yumurtalıkların doğal bir döngüden daha fazla tepki vermesini sağlamak için hormon ilaçları verşlen tedaviye “uyarılmış” IUI denir.

Doğal döngü IUI

Doğal döngü IUI’de amaç, IUI zamanlamasını ovülasyon ile aynı zamana denk getirmektir – bu genellikle bir aylık adet döngüsünün-adetin başaldığı ilk günden sonraki- 10. ve 16. günleri arasındadır. Olası tarihi belirlemenize yardımcı olması için, ovulasyon için idrar testleri yaptırmanız istenebilir. Bu dönem genellikle adet döngüsünün orta dönemine denk gelmektedir.

Uyarılmış IUI

Hormon ilaçları bazı hastalarda ovulasyon olasılığını artırmak için kullanılır (böylece gebelik şansını arttırır). Bununla birlikte, IVF’de olduğu gibi, bu ilaçları olgunlaşan yumurta sayısını artırabilir, bu nedenle IUI işleminden önce sayılarını izlemek önemlidir. Bu transvajinal ultrason taramaları ile yapılır. Gelişmekte olan yumurtalar olgunluğa ulaştığında, kadına ovulasyonu tetikleyen bir hormon enjeksiyonu (hCG) verilir. Birden fazla yumurta atılabileceğinden, çoğul gebelik riskini ortadan kaldırmak için ultrason izlemine devam edilir.

İnseminasyon(AŞILAMA)

Doğal veya uyarılmış bir siklus (adet döngüsü) içinde olsun, dölleme prosedürü daima aynıdır. Hazırlanan sperm vajinadan küçük bir kateter (yumuşak, esnek bir tüp) vasıtasıyla uterusa sokulur. İşlemin tamamı sadece birkaç dakika sürer ve genellikle ağrısızdır – bazı kadınlar geçici lekelenme tarzında kanama yaşayabilir, bu nedenle eve gitmeden önce kısa bir süre dinlenmek isteyebilirsiniz. Prosedürden 14-16 gün sonra hamileliği kontrol etmeniz için kanda gebelik testi yaptırmanız istenecektir.

IVF NEDİR

hamilelik

IVF orijinal ‘test tüpü’ bebek tekniğidir. Hasar görmüş Fallop tüplerine sahip kadınların tedavisi için 30 yıldan daha uzun bir süre önce geliştirildi ve hasar görmüş tubalar bugün hala IVF tedavisinin önemli bir neden olmaya devam etmektedir.

IVF nasıl çalışır?

Tüm IVF tedavileri, yumurtalıklardaki follikül gelişimini uyarmak için hormon tedavisi ile başlar. Gelişen folliküllerden oositler toplanır ve daha sonra embriyo oluşturmak için dış ortamda laboratuvar şartlarında (‘in vitro’) döllenir. Laboratuvarda özel kültür ortamlarında iki ila beş gün geçiren embriyoların bir veya ikisi, özel yumuşak bir kateter ile vajinadan uterusa aktarılır. Bununla birlikte, IVF tedavisinde de doğal sikluslarda olduğu gibi, her embriyo implante olamaz; bu nedenle arta kalan embriyolar dondurulur – böylece birinci deneme başarısız olursa, daha sonra bir transfer bu dondurulmuş embriyolardan yeni bir hormon tedavisi ve yumurta toplama işlemi yapılmadan denenebilir. Dondurma her klinikte IVF programının önemli bir parçasıdır.

Tek Embriyo Transferi

embriyo transferi

İki ya da daha fazla embriyo transferi çoklu gebelikle ilişkili olduğu için, son yıllarda bu çoğul gebelik ve gebeliğin getirdiği komplikasyonların azaltılması amacı ile sadece bir embriyo aktarılması ve kalan embriyoların dondurulması da ugulanmaktadır .

Yan etkiler

IVF ile ilişkili en yaygın şekilde rapor edilen ‘yan etki’ çoğul gebeliktir. Bazı kadınlarda (% 1-2) yumurtalıkları uyarmak için kullanılan hormon ilaçlarına aşırı yanıt verdikleri görülmektedir, ancak bu ilaç tedavisi sırasında yapılacak ultrason ve hormon seviyelerinin izlemi ile genellikle aşırı yanıt verecek hastaların öngörüsü ve tedavi sırasında tespiti ile engelenebilmektedir. Yumurta toplama işlemi çoğunlukla lokal anestezi ya da sedasyon ile yapılır. İşlem günü hastalarda hafif bir rahatsızlık şikayeti olabilir fakat normal yaşamlarını genellikle etkilemeyecektir.

Başarı Oranları

Diğer tüm infertilite tedavilerinde olduğu gibi IVF tedavisi başarı oranları, hastaların 35 yaşından sonra azalmaktadır.

ICSI Nedir?

İntrasitoplazmik sperm enjeksiyonu (ICSI), tek bir spermin bir yumurtanın merkezine enjekte edildiği bir tekniktir. Bugün, erkek infertilitesinin tedavisi için geliştirilmiş olmasına rağmen, IVF tedavisi uygulanan hastalarda dünyanın tercih edilen döllenme yöntemi. Döllenme oranı genellikle% 90 civarındadır.

Bu tedavinin erken safhaları konvansiyonel IVF ile aynıdır. Dişi partner, yumurtalıkları uyarmak için hormon ilaçları alır, böylece hastanın kondisyonunu en iyi şekilde kullanılarak olabildiğince fazla oosit toplanabilir. Her yumurtaya bir sperm hücresi enjekte edilerek embriyo elde edilir ve depolanması sağlanır.

Her bir sperm hücresi,insan saçından daha ince iğnelerle alınarak seçilir ve hastadan elde edilen oositin içine özel yöntemlerle enjekte edildlir. Tüm bu süreç sperm ve oosit hücrelerini gözle görebilmeyi sağlayan çok yüksek büyütme mikroskopları ile uygulanabilir.

Dondurulmuş Embriyo Transferi (FET)

donmus-embriyo

IVF tedavinizden elde edilen fazla embriyolar, kalitelerine bağlı olarak gelecekte kullanılmak üzere dondurulabilir. Embriyolar, ilk denemeniz başarısız olursa gelecekteki tedavilerinizde kullanılmaz üzere ülkemizde 5 yıla kadar saklanabilir.

Doğal siklus

Dondurulmuş bir embriyo transferi uyarılmış veya uyarılmamış tedavi siklusları ile gerçekleştirilebilir. Uyarılmamış bir doğal döngü sırasında embriyo, doğal bir gebelik sürecindeki embriyonun implantasyon ihtimali ile aynı orandan tutunma sağlayabilir.

Uyarılmış siklus

Uyarılmış siklusta, vücudun doğal hormonal aktivitesini baskılamak için hormon tedavisine ihtiyaç vardır. Bu geçici olarak yumurtalıklarda follikül gelişimini engeller ve oositin ovulasyonunu önler. Adetin iki veya üçüncü gününde ultrason ile endometetriyuma e overlere bakılır ve endometriyumu embriyo transferi için hazırlamak için ilaç kullanmaya başlanır. Sekizinci veya dokuzuncu günde ikinci bir ultrason taraması ile endometriyum kalınlığı kontrol edilir.Endometriyum uygun kalınlığa ulaştıktan sonra, transfer günü belirlenir ve embriyo çözme işleminin ardından transfer yapılır.

Embriyo çözülmesi

Embriyoloji ekibi, embriyoların çözme işleminden ne kadar iyi kurtulduğunu ve transferin gerçekleşmesi için yeterli kalitede olup olmadıklarını bildirir. Bazen embriyo çözme işleminden kurtulamaz. Böyle bir durumda, uzmanlar ileri tedavi seçenekleri hakkında hastalara bilgi verir.

Embriyo transferi

Embriyo transferi bir smear testine benzemektedir. Biraz rahatsızlık verebilir. Bir veya iki embriyo, ucunda bir şırınga ve içinde kültür ortamı içeren ile ince bir katetere yüklenir. Doktor kateterin vajina ve serviksten dikkatlice yönlendirilmesini sağlar ve embriyo (ları) endometriyuma implant olması amaçlanır. İmplantasyon üç ila dört gün sonra başlar.

Embriyo dondurma

embriyo_dondurma

Bugün, embriyo dondurma her klinisyenin IVF programının temel bir parçası haline geldi, özellikle tekil gebelik elde edilmesi asıl amaç olduğu zaman. Tekil gebeliği garanti altına almanın en emin yolu, tedavide tek bir embriyo transferi olur. Bununla birlikte, tekil(hatta iki) embriyo transferi, birçok kez transfer sonrasında bile elde iyi derece kaliteli embriyoların kalması anlamına gelir ve bunlar daha sonra kullanmak üzere dondurulabilir – ilk tedavi siklusu başarısız olursa tüm tedavi sürecini tekrarlamak yerine sadece transfer döngüsünü tekrarlamak veya kullanılmak üzere dondurulabilir.

Modern dondurma teknikleri ve daha fazla tecrübe ile dondurulmuş / çözülmüş embriyoların transferi sonucu taze embriyolarınki kadar iyidir, bu nedenle dondurucuda embriyoların depolanması gebeliğin kümülatif olasılığını önemli ölçüde artırabilir.

Kliniğimizde kaliteli embriyolar iki veya beş günlük gelişmeden sonra dondurulur. Çok hızlı donma vitrifikasyon yöntemini kullanarak son derece düşük sıcaklıklarda (-196oC) dondurulurlar.

Yumurta dondurma

Vitrifikasyon(camsılaştırma)

Vitrifikasyon olarak bilinen yeni bir dondurma tekniğinin uygulanması ile artık oosit dondurulması daha gerçekçi bir seçenek haline getirmiştir. Geçmişte, oosit esas olarak kanser tedavisinin öncesinde ‘doğurganlığın korunması’ için dondurulmuştur – bundan dolayı amaç ‘tıbbi’ olmuştur. Bununla birlikte, kadınların evlilik ya da çocuk istem yaşının ileri gitmesi ile tehdit altına giren oosit rezervi gibi sosyal nedenler de oosit dondurulması için günümüzde sıklıkla gördüğümüz endikasyondur.

Günümüzde oosit ve embriyoların depolanması için kullanılan vitrifikasyon işlemi, doku cam benzeri bir durumda (dolayısıyla ‘vitrifiye edilmiş’) korunmuş olacak şekilde çok hızlı soğutulan bir tekniktir. Vitrifikasyon, oosit için daha önceden kullanılan yavaş soğutma tekniklerinden çok daha iyi oosit/embriyo sağkalım oranları ile ilişkilidir.

Embriyoların genetik taraması

Az sayıdaki embriyo ile yapılan transferlerde embriyo seçimi her zamankinden daha önemli hale geldi. Geleneksel olarak, embriyolar inkübatöre üç veya beş günlük gelişimden sonra mikroskop altında görünüşlerine göre seçilir. Bununla birlikte, son birkaç yılda embriyoları genetik ve kromozomal bilgi için tarama amacıyla yüksek teknolojik yöntemler kullanan ek seçme teknikleri geliştirildi. Bazı çalışmalar, embriyonların% 50’sinin kromozomal olarak anormal olduğunu ve nakledilirse bu embriyo transfer sonuçlarının başarısız olabileceğini göstermiştir. Down sendromu gibi kromozom anomalileri riski maternal yaşla birlikte artar.

Artık her bir embriyonun kromozomal durumunu gösteren yeni embriyo analiz teknikleri kullanmaya başlandı. Amaç, kromozom anomalisi olmayan iyi kalitede embriyoların trasnferi ve böylelikle başarısız implantasyon riskinin azaltılması ve sağlıklı bir bebeğin olma şansını arttırmaktır.

PGD

Preimplantasyon genetik teşhisi (PGD) tekniği, kalıtsal bir genetik hastalık taşıyıcısı olduğu bilinen çiftlerde başarıyla uygulanabilir.

PGD, örneğin kistik fibroz gen mutasyonu taşıyıcısı olarak bilinen çiftler için sağlıklı br bebek dünyaya getirebilme umutlarını getirdi. Taşıyıcı çiftlerin, mutsyona uğramamış olan embriyolarını bu teknik ile tanımlayarak ve transfer ederek, ciddi bir genetik koşuldan etkilenmeyeceğine dair güvence verebilen bir bebek elde edebilmesi mümkündür.

PGS

PGS için en yaygın bilinen yöntem, gelişen embriyo veya yumurta hücresini doğru sayıda kromozom için analiz eden Array karşılaştırmalı genomik hibridizasyon (aCGH) ‘dir. Bu test, kromozom sendromları ve translokasyonlar gibi diğer kromozomal yapısal değişiklikler için bir tarama yöntemi olarak yararlı olabilir.

Blastosist kültürü ve assisted hatching

blastokist

Blastosist kültürü

Geleneksel olarak, IVF’i veya ICSI’i izleyen embriyo transferi, döllenmeden iki veya üç gün sonra, embriyo yaklaşık altı ila sekiz hücre içerdiğinde gerçekleşir. Döllenme sonrasında bir kuluçka makinesinde kültür ortamında bırakılan embriyolar ve bu süre boyunca büyüme, şekil ve içerik açısından kontrol edilirler.

Bununla birlikte, dünyadaki IVF kliniklerinden elde edilen veriler, embriyolar blastokist aşamasına gelinceye kadar inkübatörde bekletilirse, yani beş ya da altı günlükken inkübatörden çıkarılırsa gebelik oranlarının artacağını öngörmektedir. Bir blastosistte, embriyoya kıyasla çok daha fazla hücre bulunur ve daha uzun sürede gerçekleşen gelişimi nedeniyle transfer ve gebelik için daha uygun olabilir. Nitekim, doğal gebelikte uterusta implante edilen üç günlük embriyo değil, blastokisttir.

İyi sonuçlara rağmen, tüm hastalar blastokist transferi için uygun değildir, özellikle iki veya üç günde yalnızca bir veya iki kaliteli embriyo olan hastalar. Tüm embriyolar iyi blastosistlere dönüşmez, bu nedenle bazen bu riski önlemek ve ikinci veya üçüncü gün embriyosu ile transferi sürdürmek en iyisidir. Embriyo değerlendirmesi embriyolog için önemli bir karardır ve blastokist transferinin uygun olup olmadığını büyük ölçüde belirleyecektir.

Assisted hatching

Bir IVF veya ICSI döngüsünün başarısız olmasının en yaygın nedeni embriyoların implantasyonunu başaramamasıdır. Bir embriyonun endometriyuma implante olabilmesi için “kabuğunun” dışına çıkmalıdır. Bu genellikle fertilizsyonu takip eden beş veya altıncı günlerde olur .

Başarılı implantasyonun gerçekleşmesinin pek çok nedeni vardır.Bu durum ‘kabuk’ (zona pellucida) çok kalın ya da çok sert olduğunda, embriyonun ‘kabuktan çıkması’ mümkün olmadığından kaynaklanabilir.Assisted hatching, bu sürece yardımcı olmak için iki ya da üç günlük bir embriyo ‘kabuğunda’ bir deliğin yapıldığı ve dolayısıyla embriyonun endometriyuma implante edilmesine yardım eden laboratuvar prosedürüdür. Bu iki ya da üç günlük embriyo işlmeden sonra rahim içine yerleştirilir.

Paylaş:
Siz Yorumlayın Doktorumuz Cevaplasın
Benzer Yazılar