Tüp bebek ve İnfertilite Tedavisi - Prof. Dr. Cem Fıçıcıoğlu

Kontrollü Over Uyarısı İçin Kullanılan İlaçlar

Gonadotropin serbestleştirici hormon agonistleri

Etki mekanizması

GnRH agonistik analoglarının başlangıç uygulaması gonadotropin salgılanmasını arttırır(alevlendirici etki, flare up) ve hipofiz baskılanması durumuna ulaşmak için genellikle 7-14 gün gerekir.Uzamış uygulaması GnRH reseptör down regülasyonuna yol açar.Prematür lüteinizasyonu önler.

Analoglar arasındaki farklılıklar temel olarak uygulama metotları ve etkinlikleri ile ilişkilidir. Tümü parenteral uygulanması gereken küçük polipeptid moleküllerdir.Subkütan, intramüsküler ve intranazal uygulanabilirler.

Genel isim           Ticari isim            Göreceli etkinlik         Veriliş yolu            Tavsiye edilen dozDoğal GnRH                                       1                                 i.v. s.c.NanopeptidlerLeuprolide             Lucrin,Lupron         50-80                        s.c.                          500-1000 mikro gr/gün20-30                        i.m. depo                 3,75-7,5 mg/ayBuserelin               Suprefact               20-40                         s.c.                         200-500 mikrogr/gün

İntranazal                                                                                                          300-400  3-4kez/gün

Histrelin                Supprelin                100                            s.c.                         100 mikrogr/gün

Goserelin              Zoladex                   50-100                       s.c. implant             3,6 mg/ay

Decapeptidler

Nafarelin               Synarel                   200                            intranasal                200-400  2 kez/gün

Triptorelin             Decapeptyl              36-144                       s.c.                         100-500 mikrogr/gün

i.m. depo                3,75 mg/ay

 

Lucrin/Prosalid     ( leuprolide asetat)    5 mg/ml      s.c. uygulanır.

Lucrin depot       3,75 mg-11,25 mg      s.c.   uygulanır.

Eligard   leuprolide asetat    22,5 mg-7,5 mg

Decapeptyl  triptorelin   0,1 mg/ml  s.c.

Yan Etkiler

Tüp bebek tedavisinde kullanılan bu ilçaların yan etkileri kısaca: Sıcak basması, libido azalması,impotans,vaginal kuruluk, meme boyutunda azalma, duygusal dengesizlik, geri dönüşümlü osteoporoz, lokal cilt reaksiyonları, baş ağrısı sayılabilir.

Gonadotropin serbestleştirici hormon agonistleri

Etki mekanizması

GnRH antagonist analogları gonadotropin salgılanması üzerine doğrudan engelleyici, geri dönüşümlü olan baskılayıcı bir etkiye sahiptir. Antagonistik moleküller hipofizer GnRH reseptörleri için yarışır ve işgal ederler.Baskılanma hızlıdır,alevlendirici etki yoktur. Reseptör kaybı olmadığı için etkili hipofizer baskılanma için agonistlerden daha yüksek doz antagonist gerekmektedir. Bırakıldığında gonadal fonksiyon hızla geri döner.FSH’a göre daha belirgin LH inhibisyonu yaparlar.   Prematür lüteinizasyon ve yüksek LH seviyelerinin oosit üzerindeki etkileri önlenebilir.

Genel isim         Ticari isim             Veriliş yolu      Tavsiye edilen doz

Ganirelix               Orgalutran                 s.c.                        0,25mg/0,5 ml

Cetrorelix              Cetrotide                    s.c.                        0,25mg/1 ml

Yan etkiler

Lokal cilt reaksiyonları,bulantı,baş ağrısı,yorgunluk ve kırgınlık görülebilir.

Gonadotropinler

Etki mekanizması

Folikül uyarıcı hormon ve lüteinize edici hormon gonadal işlevi kontrol eden iki ön hipofiz hormonudur.FSH erken folikül hücre gelişimini arttırır.Preovulatuar folikülün gelişiminde önemlidir,aromataz aktivitesini arttırır.Ardından LH uyarısı androjenlerin üretimini sağlar ve östradiole aromatize edilir.

İnsan menopozal gonadotropini (MENOTROPİN=hMG)

Eşit miktarda 75 IU FSH ve 75 IU LH içerir.Menopoz dönemi yaşayan kadınlardan alınan idrarın saflaştırılmasıyla elde edilirler.

Merional      75 IU-150 IU flakon.i.m./s.c. yapılabilir.

Menopur/Menogon   75 IU flakon im/sc yapılabilir.

Saflaştırılmış folikül uyarıcı hormon (FOLLİTROPİN)

Saf FSH barındıran ve laboratuar koşullarında rekombinant DNA teknolojisi ile üretilen preparatlarda LH aktivitesi bulunmamaktadır.Endojen LH seviyeleri artmış olan hastalarda kullanım alanı bulmuştur.Ampul,flakon ve kalem içindeki hormon oranı standarttır.

Rekombinant FSH=

Puregon=   Follitropin beta içerir. 300IU/0,36 ml -600IU/0,72 ml -900IU/1,08 ml kartuş

50 IU-100 IU- 150 IU flakon  s.c. uygulanır.

Gonal-f=  Folitropin alfa içerir.   450 IU/0,75 ml -1050 IU/1,75 ml flakon-75 IU flakon

300 IU-450 IU-900 IU hazır dolu enjeksiyon kalemi s.c. uygulanır.

Üriner foliküler uyarıcı hormon

Menopoz dönemi ardından kadınların idrarından saflaştırılarak elde edilen sadece FSH hormonu içeren ilaçlardır.İdrardan elde edilen pürifiye FSH preparatlarında <1 IU LH ve yüksek pürifiye FSH preparatlarında ise <0,1 IU LH bulunmaktadır.

Fostimon/Fertinex   75 IU -150 IU  urofollitropin   i.m./s.c.

Yan etkileri

Lokal deri reaksiyonları,baş ağrısı,abdominal ağrı,bulantı,kusma,ishal ve over kistleri görülebilir.

Klomifen sitrat

Etki mekanizması

Kısa sürede GnRH salınımında artışa yol açarak hipofizer gonadotropin salgılanmasını arttırır.Bu foliküler gelişim,seçilme,baskın folikülün oluşması ve yırtılma ile sonuçlanır.Atılımı yavaştır.Günde 100 mg’dan ardışık 5 gün verilmesini takiben ilaç serumda 30 güne kadar tespit edilebilir.Bazı hastalarda antiöstrojenik etkisi görülebilir.

Klomen 50 mg’lık 10 ve 30 tablet  oral

Serophene/Gonaphene 50 mg 10 tablet  oral olarak alınır.

Yan etkileri

Sıcak basmaları,şişkinlik,bulantı,kusma,baş ağrısıve görme ile ilgili belirtiler görülebilir.

Aromataz inhibitörü

Etki mekanizması

Sitokrom P450 bağımlı bir enzim olan aromataz sadece östrojen yapımındaki son basamakta rol oynar,androjenlerin östrojene dönüşümünü sağlar.Tüm dokularda östrojen yapımını azaltan bir antiöstrojenik ajandır.Günde bir kez ağızdan uygulanır.

Letrozole=     Femara/Letrasan/Letroks/Letrol/Letu     2,5 mg 30 film tablet oral alınır.

Yan etkileri

Kemik ağrısı,sıcak basması,sırt ağrısı,bulantı ve nefes darlığı görülebilir.

İnsan koryonik gonadotropini (hCG)

Etki mekanizması

Kontrollü ovarian uyarının her şeklinde kendiliğinden LH artışının tutarsızlığı yüzünden ve GnRH agonistleri ile tedavi edilen hastalardaki LH yetersizliği sebebiyle ovulasyonun son tetiklenmesini gerçekleştirmek için hCG değişmez bir şekilde kullanılmaktadır.Preovulatuar foliküller hazır olduğunda hCG uygulamasını granüloza hücrelerinin luteinizasyonu,östradiol yapımından -progesteron yapımına geçiş,oosit olgunlaşması,mayozun yeniden başlaması ve takiben 36-40 saat sonra folikülün yırtılması takip eder.hCGC’nin serumdaki uzun yarı ömrü klinik uygulamada istenmeyen bir özelliktir.Sürekli luteotropik etki ile çok sayıda korpus luteum gelişimi olur ve fizyolojik değerlerin üzerinde östradiol ve progesteron yapılır.Sonuçta ovaryan hiperstimulasyon sendromu oluşabilir.Uzamış etkisinin bir diğer sakıncası küçük foliküllere etki edip çoğul gebelik oluşmasına yol açabilecek gecikmiş ovulasyondur.İdrardan veya rekombinant olarak elde edilebilir.

Pregnyl  500 IU/amp- 1500 IU/amp- 5000 IU/amp im/sc uygulanabilir.

Ovitrelle 250 mikrogr/0,5 ml(6500 IU eşdeğer)(rekombinant)

Choragon /Choriomon/Profasi 5000 IU  i.m./s.c.

Bu ilaçları doktorunuza sormadan kullanmanız önerilmez.