Tüp bebek ve İnfertilite Tedavisi - Prof. Dr. Cem Fıçıcıoğlu

Menstrüel siklus ve üreme

Adet; kanamanın başladığı birinci günden itibaren başlayıp takip eden kanamanın başladığı güne kadar olan süredir. Her kadın için 21 ile 35 günlük süreler arasında değişkenlik gösteren adet döngüsünün normal kabul edilen ortalama süresi 28 gündür. Kız çocuklarında ilk adet döngüsü 10 yaşından sonra ortalama 12 yaşında başlamaktadır. Ortalama menapoz yaşı ise 50-55 yaş olarak kabul edildir. 12 – 52 yaşları arasında hiç gebe kalmayan bir kadın yaklaşık 480 kez adet döngüsü yaşar.

Adet döngüsü boyunca neler olur?

Adet döngüsü boyunca üreme organlarında meydana gelen fizyolojik değişiklikler beyin tarafından üretilip kana salınan bazı hormonların yönetiminde oluşmaktadır. Bu anatomik yapılar şunlardır;

-dişi üreme hücresi yumurtaların (oosit)depolandığı, gelişimini tamamladıktan sonra tüplere doğru salındığı iki adet yumurtalık (ovaryum)

-döllenmiş yumurtanın yerleşip büyüdüğü, gebelik boyunca bebeği taşıyan rahim (uterus)

-rahim ve yumurtalıklar arasında bağlantıyı sağlayan iki adet fallop tüpü

-rahim ve vajina arasında bağlantıyı sağlayan rahim ağzı (serviks)

-serviks ve dış ortam arasındaki elastik kanal vajina

Beyin tarafından üregtilip salgılanan hormonlar (GnRH, FSH, LH) yumurtalıklarda follikül gelişimini uyararak estrojen hormonu üretim ve salınımını ve yumurtlama (ovulasyon) sağlar, yumurtalıklardan üregtilen estrojen rahim içi dokusunun kalınlaşmasını sağlar. Yumurtlamadan sonra üretilen progesteron hormonu ise gelişmiş rahim içi dokusunu desteklemeye ve gebelik için hazır halde kalmasına yardım eder. Yumurtalıktan tüplere doğru salınan yumurta hücresi tüp içerisinde rahime doğru olan yolculuğu boyunca sperm hücresi ile karşılaşmaz ise gebelik oluşmaz ve yumurta hücresi kanda estrojen, progesteron hormonlarının düzeylerinin azalmasıyla dökülmeye başlayan rahim içi dokusuyla birlikte vucud dışına atılır. Yumurta hücresinin salınmasıyla adet kanamasının başlaması arasında geçen süre ortalama 10-16 gündür.

Adet, kan ve aktif rahim içi dokusunu içerir. Kanamanın başladığı gün adetin birinci günü olarak kabul edilir. Kanamanın 3-7 gün sürmesi beklenirken kan kaybının 80-100cc civarında olduğu düşünülmektedir.

YUMURTLAMA (OVULASYON)

Yumurtalık içerisinde gelişimini tamamlayan yumurta hücresinin tüplere doğru salınımı yumurtlama olarak adlandırılır. Doğumla birlikte her kadın için belirli sayıda olan yumurta hücrelerinden bazen iki adet olsa da her adet döngüsünde bir tanesi salınır. Ovulasyondan sonra yumurta hücresinin ömrü ortalama 24 saat iken sperm hücreleri ilişki sonrası 1 haftaya kadar dişi üreme organlarında canlılıklarını koruyabilmektedirler.

Ovulasyon olmazsa gebelik olmaz. Doğum kontrolü amacıyla kullanılan ağızdan alınan hap, implant ve kas içine enjeksiyon yoluyla kullanılan ilaçlar ovulasyonu engelleyerek gebeliğin oluşmasını engellemektedirler.

DÖLLENME NE ZAMAN OLUR?

Teorik olarak döllenme için çok az süre vardır ve ovulasyondan sonra meydana gelir. Bir kadının tam olarak ne zaman yumurtaladığını ya da yumurtlayacağını kestirmesi mümkün değildir ancak bir çok kadın kanamanın başlamasından önceki 10 ile 16. Günler arasında ovule olur.

Ortalama 28 günde bir adet gören bir kadın için tahmini yumurtlama günü adetinin 14. Günüdür diyebiliriz. Vücut sıcaklığı ölçümü, vajinal sekrestyonblardaki değişiklikler, tahmini adet süresine göre ovulasyon günü kestirilebilir, bu konularda hekiminizden detaylı bilgi edinebilirsiniz.

NORMAL VAJİNAL AKINTI

Vajinal akıntı karakteri adet döngüsü boyunca değişiklik gösterir, ovulasyonun olduğu günlerde daha esnek ve ince bir karakter alır.