Olağan Dışı Adet Kanaması Nedenleri

Paylaş:

Büyük bir ihtimalle hayatınızın bazı dönemlerinde, olağandışı ya da anormal yani menstrüel periyodunuzun dışında olan kanamalar yaşarsınız. Ve tabii ki, şimdiye kadar bildiğiniz üzere bir periyod yumurtlamadan iki hafta sonra olan kanamadır.

Sağlıklı Periyodun Temellerine Yeniden Göz Atalım 

tüp bebek sonrası adet gecikmesi

Olağandışı kanamayı anlamak için referans noktası olarak neyin normal olduğunu hatırlamak isteyeceksinizdir: Adet döngüleri genellikle 21-35 gün kadar sürer ancak periyodlar ortalama 3-5 gün sürer (2-7 gün de normal olarak düşünülür).

  Adetler genellikle aşağıdaki iki yoldan birini izler:

  hafif  ağır  orta  hafif  çok hafif

                       ya da

  ağır  ağır  orta   orta   hafif

Ayrıca, doğru periyod çoğunlukla premenstrüel göğüs hassasiyeti, hafif kramplar ya da hafif bel ağrıları gibi hafif belirtiler görülür.

NORMAL KANAMA

Bildiğiniz gibi, kadınlar döngülerinde menstrüasyon dışında olan diğer zamanlarda lekelenmeler yaşayabilir. Aslında, kadınların döngülerinin en çok yanlış anlaşılan tarafı normal lekelenmelerdir. Bunlar çoğunlukla kahverengimsi olup, fazla oksijene maruz kalan kanın vücut dışına atılmasıdır. Çoğu kadının yaptığı en yaygın hata bütün kanamaları periyod olarak düşünmeleridir. Doğru menstrüasyon yumurtanın atılmasından 12-16 gün sonra gerçekleşen kanamadır. Diğer tipteki kanamalar ise anovulatuar (yumurtlamanın olmadığı) kanama, normal lekelenme ya da bir hastalığın belirtisidir.

  Ovulatuar (Yumurtlama) Lekelenmesi

  Basitçe belirtildiği gibi, bazı kadınların yumurtlamanın olduğu zamanda bir ya da iki günlüğüne hafif kanamaları olabilir. Bu lekelenme normal olmanın yanı sıra ikincil doğurganlık belirtisi olup, kadınların döngülerinin hangi aşamasında olduklarını anlamalarında yardımcı olur. Bu, genellikle yumurtlamanın hemen öncesinde östrojen seviyesindeki ani düşüşten kaynaklanır ve uzun döngülerde olması daha sık görülen bir durumdur.

Ayşe’nın takvimi. Ovulatuar lekelenmesi. Yumurtlamanın olduğu zamanda lekelenmelerin olması gayet normal bir durumdur, Ayşe’nın vakasında bu 24. günde oluyor. (25. günde gerçekleşen sıcaklık değişiminden sonra yumurtlamanın olduğu görülüyor.) Ancak, yumurtlamadan birkaç gün sonra olan kanamalar ise anormal kanama olarak nitelendirilebilir.

  Anovulasyon Kanaması ve Lekelenme

  Zaman zaman bazı sebeplerden dolayı kadınlarda yumurta atımı görülmez. Bunlardan biri, östrojenin yumurtanın atılması için gerekli olan eşik değerine ulaşmamış olmasıdır. Bu olduğu zaman, östrojendeki düşüş rahim dokusunun hafifçe dökülmesi için yeterlidir. Diğer zamanlarda, östrojen rahim dokusunun gelişmesini uyarmaya devam ettirebilir ve rahim kendisini destekleyemeyecek seviyeye geldiğinde ani kanama görülür. 40 yaşın üzerindeki kadınlarda, anovulasyon kanamalarının nedeni genellikle FSH ve LH hormonlarına karışı azalan hassasiyettir. Sonuç şu ki, bir kadın yumurtlamayabilir ve rahim dokusunu bir arada tutan progesteron olmadan lekelenmeler veya kanamalar görülebilir. Bu durumların hepsinde, gerçekleşen kanama teknik olarak menstrüasyon değildir.

  Bir kadının gerçekten yumurtladığına karar vermenin en iyi yolu sıcaklıklarını takvime dökmektir. Unutmayın, yumurtlama döngüleri genellikle klasik olan sıcaklık dağılımını yansıtır, yumurtlamadan önce düşük ve sonrasında yüksek.

  Yerleşme Lekelenmesi

  Aynı şekilde, bir kadın hamile kalmaya çalışıyorsa ve sıcaklık değişiminden yaklaşık bir hafta sonra kanamadan ziyade lekelenmeler fark ederse, hamilelik testi yapmayı düşünmelidir çünkü bu periyod değil de “yerleşme kanaması” olabilir.

Yumurta rahimin endometriyal dokusunda yerleşeceği yeri hazırlarken, hafif bir lekelenme olabilir. Ayrıca, sıcaklıkları 18 günden fazla bir sürede yüksek kalmaya devam ederse, hamile olabileceğine karar verebilir. Bu da hamileliği desteklemek için korpus luteumun canlı kaldığını gösterir.

  Emzirme Lekelenmesi

  Doğumdan sonraki 6 haftada lekelenmelerinin olabileceği bir döneme girerler. Bunun genel nedeni, kadınların hamileyken yüksek olan hormonlarının geri çekilmeye başlamasıdır.  Buna ek olarak, emzirme döneminde bebeğin ihtiyaçlarına göre hormon seviyelerinde dalgalanmalar görülebilir. Bu geçici hormonal dengesizliklerden dolayı emziren kadın bir dizi anovulasyon lekelenmeleri yaşayabilir.

  Muayene Prosedürlerinden Sonra Gerçekleşen Lekelenme

  Kadınlar genellikle Pap testleri, servikal biyopsiler, kriyocerrahi, koter, lazer cerrahisi, pelvik muayene ve IUD yerleştirmesi gibi prosedürlerden sonra lekelenmeler yaşar. Bu tamamen normaldir.

  Hormon Terapisi

  Hormon terapisinde, özellikle de ilk birkaç ayda bazı lekelenmelerin veya kanamaların olması normaldir.  Yine de, yanlış dozaj veya başka bir problem olma ihtimalini elemek için bu durumu doktorunuzla konuşmak isteyebilirsiniz.

  Koyu Kahve veya Siyahımsı Lekelenmeler

  Bu tip kanamalar ya periyodunuza yakın günlerde ya da bitiminde görülebilir. Kan akışı çok yavaştır ve zamanla vücudunuzun dışına ulaştığında oksijene maruz kalır ve kırmızıdan koyu renge döner-yara kabuğu oluşmaya başlamadan parmağınızı kestiğinizde ilk çıkan kanın rengini düşünün. Eğer bu eski kan, iki gün veya daha fazla sürüyorsa, potansiyel bir endişe olabilir .

  Menstrüasyon Boyunca Pıhtılaşma

  Bazı açılardan, pıhtılaşma koyu lekelenmenin tersidir. Vücudunuz menstrüal kanın pıhtılaşmadan devam edebilmesi için antikoagülan salgılar. Fakat periyodunuz ağır ve kan akışı hızlı olduğunda, antikoagülanların çalışması için yeterli zaman olmayabilir ve pıhtılar oluşabilir. Yaygındırlar ve genellikle endişelenecek bir şey yoktur. Rahatsız edici bir durum söz konusuysa, bir doktora görünüp, ciddi bir durum olma ihtimalini ortadan kaldırabilirsiniz.

OLAĞANDIŞI KANAMA

Tabii ki, bunlardan herhangi biri şiddetli ya da ciddi problemler yaratıyorsa, doktorunuza görünmelisiniz.

  Menstrüel Kanamalarla İlgili Problemler

  Yukarıda okuduğunuz gibi, periyodlarınız önce artan sonra azalan bir akış ya da sadece şiddetli birinci günden itibaren azalan bir akış yolunu izler. Arada sırada yoğun, şiddetli akışınız olabilir ki bu normaldir. Fakat düzenli olarak yoğun periyodlar yaşıyorsanız, yani pediniz ya da tamponunuz minimum bir saatte doluyorsa, aneminin fazla kan kaybına sebep olup olmadığını öğrenmek için kan testi yaptırmalısınız çünkü böyle bir durum halsizliğe ve yorgunluğa neden olabilir. Her ne olursa olsun, periyodlarınızda bir şeylerin doğru gitmediğini düşünüyorsanız, içgüdülerinize güvenin ve doktorunuza görünün.

  Servikal Erozyon

  Eğer sürekli olarak beyazımsı ve hafif kanlı sıvınız oluyorsa, bu servikal erozyonun bir belirtisi olabilir. Bu rahatsızlık nadiren ciddileşir ve tampon kullanımından birçok çocuk doğurmanın yaratacağı fiziksel etkiye kadar çeşitli nedenleri olabilir.

  Luteal Faz Yetmezliği

  Hamile kalmaya çalışıyorsanız ve postmentrüel kahverengi veya siyah kanamanız varsa (periyodunuzun sonlarındaki iki ya da daha fazla gün olan lekelenmeler olarak tanımlanır), büyük bir ihtimalle endometriyumun düzensiz dökülmesinden ve endometriyal dokunun küçük parçalarıdır. Bu da genellikle önceki döngünün yetersiz luteal fonksiyonunun sonucudur.

  Aynı şekilde, hamile kalmaya çalışıyorsanız ve sık sık menstrüasyona yaklaştığınız zamanlarda iki ya da daha fazla gün kahverengi-siyah kanamalarınız oluyorsa, teorik olarak potansiyel bir düşük riskiniz olabilir. Bunun nedeni, yerleşmenin olması için rahim dokusunun menstrüasyondaki dökülmeden önce yumurtanın gömülmesi için yeterli olması gerekir. Bu sorunların her ikisi de luteal fazınızı destekleyerek ya da yumurtlamanın kendisini tedavi edilerek çözülebilir.

  Pelvik İnflamatuvar Hastalığı (PİH) veya STI

  İdrarınızı yaparken ya da ilişkiye girdiğinizde kramplar, karın ağrıları, anormal vajinal akıntı, ateş ve titreme veya herhangi bir ağrı hissediyorsanız dikkatli olmalısınız. Böyle belirtilere olağandışı kanamalar eşlik ettiğinde pelvik enfeksiyonlarından cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara kadar birçok çeşitli hastalığın işareti olabilir.

  Endometriyozis ve Diğer Hastalıklar

Premenstrüel lekelenmelerin muhtemel sebeplerinden bir diğeri de ağır menstrüel kanamalara veya periyodlar arasında düzensiz kanamalara da sebep olabilen endometriyozistir.

Eğer başka açıklanamayan kanamalar fark ederseniz, doktora görünmeniz gerekir çünkü bunlar tiroid problemleri, fazla östrojen veya Polikistik Over Sendromu gibi hormonal dengesizliklerden kaynaklanıyor olabilir. Neyse ki (ya da değil!), bu hastalıklardan kaynaklanan çoğu olağandışı kanamalara diğer belirtiler eşlik ettiğinde, tanı koymak biraz daha kolaylaşır.

  Fibroidler (Miyomlar)

  Menstrüasyon boyunca pıthıların olması genellikle normal olsa da, daha önce hiç olmadılarsa ve birden olmaya başladılarsa bunun sebebi fibroid olabilir. Çok fazla ve rahatsız edici olduklarını düşünüyor ve soruna bir çözüm bulmak istiyorsanız, doktorunuz ile görüşmelisiniz. Ayrıca hamile olabileceğinizi düşünüyorsanız ve gri doku ile beraber büyük pıhtılar varsa, acilen doktorunuz ile iletişime geçmelisiniz çünkü düşük yapıyor olabilirsiniz.

  Disfonksiyonel Uterin Kanama (DUK)

  En yaygın olan olağandışı kanamanın türünün belirgin bir organik veya yapısal kökeni yoktur. Çoğunlukla disfonksiyonel uterin kanama olarak adlandırılır (ya da DUK) ve tanısı, bütün organik sebepler elendikten sonra konur. DUK’nin genellikle, yaklaşık olarak %90 ihtimalle anovulasyona bağlı hormonal bir temeli olduğu düşünülür. Sıklıkla, uzun ve düzensiz döngüleri olan kadınlarda görülür, örneğin PKOS olan kadınlar. Ayrıca, doğurganlık çağının iki uç noktası olan erken ergenlikte ya da perimenopazda da sıklıkla görülür.

Olağandışı kanamaların birçok potansiyel sebebi olduğu için, aşağıdaki tabloya en yaygın sebepleri kapsamlı bir özet şeklinde ekledim. Kanama sorunlarının, menstrüel periyodun kendisinden başlayarak döngüdeki sırasına göre olduğunu unutmayın.

  Tabii ki, doktorunuzla takviminizi paylaşabiliyor olmak, doktorunuzun kanamanın ne zaman olduğunu ve akışın hangi kalite de olduğunu anlamasını sağlayarak tanı koymasını kolaylaştırır.

                      DÖNGÜNÜN FARKLI FAZLARI BOYUNCA OLAN

                           OLAĞANDIŞI KANAMANIN NEDENLERİ

PERİYOD BOYUNCA AĞIR KANAMA

                                  Ped ya da tampon en az her bir veya iki saatte dolar.

Submukoz uterus fibroidleri (miyom)

Rahim boşluğuna doğru şişkinlik yapan ve rahim duvarının altında olan iyi huylu büyümelerdir. Ağır bir şekilde kanamaya diğer tipteki fibroidlerden daha eğilimlidirler ve tedavi edilmeleri daha zordur (sayfa 10’da rahim fibroidlerinin çeşitlerini görebilirsiniz).

Endometriyozis

Rahim hücrelerinin menstrüasyon boyunca dökülüp, vücutta herhangi bir yere, genellikle pelvik boşluğa, tutunduğu hastalıktır.

Endometriyum hiperplazisi

(adenokarsinon)

Rahim duvarındaki glandüler bileşenlerin aşırı büyümesidir. Prekanseröz olabilir.

Kistik hiperplazi

Rahim duvarındaki sıvı dolu kistlerin aşırı büyümesi.

Adenomiyoz

Normalde rahimde bulunan endometriyal doku, burada kas duvarlarına yerleşir ve şiddetli menstrüel kramplara ve ağır periyodlara neden olur.

Pıhtılaşma bozuklukları

Sistemik lupus gibi vücudun kan pıhtılaşmasını etkin bir şekilde kontrol edemediği hastalıklar.

PERİYOD SONUNDAKİ LEKELENMELER

Periyodların sonunda olan, iki veya daha fazla gün sürebilen kahverengi ya da siyah lekelenmelerdir.

Endometrit

Bazen kronikleşebilen, rahimdeki hücrelerin bir enfeksiyonu ya da iltihabıdır.

UZUN SÜRELİ POSTMENSTRÜEL KAHVERENGİ KANAMALAR

Menstrüasyonun kırmızı kanamasından sonra olan ve günlerce devam eden kahverengi veya siyah lekelenmelerdir.

Korpus luteum eksikliği

Üç gün veya daha fazla süren koyu renkli lekelenmelerdir.

Endometriyum hiperplazisi

(adenokarsinon)

Rahim duvarındaki glandüler bileşenlerin aşırı büyümesidir. Prekanseröz olabilir.

Kistik hiperplazi

Rahim duvarındaki sıvı dolu kistlerin aşırı büyümesi.

Adenomiyoz

Normalde rahimde bulunan endometriyal doku, burada kas duvarlarına yerleşip, ağrılı ve ağır periyodlara neden olur.

SERVİKAL SIVI OLUŞURKEN OLAN ERKEN KANAMA

Endometriyal polipler

Bir parça dokunun, geniş bir taban veya ince bir sap şeklinde rahim dokusuna kadar uzanmasıdır.

Endometriyum hiperplazisi

(adenokarsinon)

Rahim duvarındaki glandüler bileşenlerin aşırı büyümesidir. Prekanseröz olabilir.

                                       OVULASYON KANAMALARI

Bu normaldir ama dahil edilir çünkü olağandışı kanamanın teknik tanımı menstrüel periyod dışında olan her çeşit kanamadır.

Östrojen fazlalığı

Pik gününün hemen öncesinde olan lekelenmelerdir ve endometriyumu uyaran fazla östrojenin sonucudur.

Östrojen geri çekilmesi

Pik gününü takip eden üç gün içerisinde olan lekelenmelerdir ve yumurtlamanın hemen öncesinde, östrojen seviyesindeki ani düşüşün sonucudur.

UZUN SÜRELİ PREMENSTRÜEL KANAMA (LUTEAL FAZ)

Endometrit

Rahimdeki hücrelerin bir enfeksiyonu ya da iltihabıdır.

Submukoz fibroidleri

Rahim boşluğuna doğru şişkinlik yapan ve rahim duvarının altında olan iyi huylu büyümelerdir. Ağır bir şekilde kanamaya diğer tipteki fibroidlerden daha eğilimlidirler ve tedavi edilmeleri daha zordur .

Endometriyal polipler

Bir parça dokunun, geniş bir taban veya ince bir sap şeklinde rahim dokusuna kadar uzanmasıdır.

PREMENSTRÜEL LEKELENME (LUTEAL FAZ)

Üç ya da daha fazla gün sürebilen açık renk veya kahverengi lekelenmelerdir ve kırmızı menstrüel kanamanın ilk gününde önce olur.

Düşük progesteron

Progesteron seviyesi uterus dokusunu sürdürebilecek kadar yeterli değildir ve bu da endometriyal kılcal damarların erken yıkılmasına yol açar.

Endometriyozis

Rahim hücrelerinin menstrüasyon boyunca dökülüp, vücutta herhangi bir yere, genellikle pelvik boşluğa, tutunduğu hastalıktır.

                                         ANOVULATUAR KANAMALAR(yumurtlamama olmaması)

Bu tip kanamalar menopozdan sonra da olabilir.

Östrojen fazlalığı

Açık renk veya kahverengi lekelenmeler, ağır ya da uzun süreli kanamalardır, yumurtlamada progesteron olmadan endometriyumu uyaran fazla östrojenin sonucudur. PKOS olan kadınlarda sıkça görülür.

Östrojen geri çekilmesi

Pıhtılı ağır kanamadan sadece lekelenmeye kadar olan kanamalardır. Folikül parçalanmadan önce, olgunlaşan folikülün endometriyal dokunun kalınlaşmasını sağlayacak kadar östrojeni salgılamasıdır.

Endometriyal polipler

Bir parça dokunun, geniş bir taban veya ince bir sap şeklinde rahim dokusuna kadar uzanmasıdır.

Endometriyum hiperplazisi

(adenokarsinon)

Rahim duvarındaki glandüler bileşenlerin aşırı büyümesidir. Prekanseröz olabilir.

Olağandışı Kanamaların Organik Sebepleri

Bu kanamalar rahimin anatomik ya da yapısal bir probleminden kaynaklanır ve hormonal dengesizliklerin aksine döngünüzde her an olabilir. Bu hastalıklardan bazıları önceki tabloda belirtildi ancak açıklık için burada tekrar listelendi.

Endometriyal polipler

Bir parça dokunun, geniş bir taban veya ince bir sap şeklinde rahim dokusuna kadar uzanmasıdır. Genellikle iyi huyludur.

Endometriyum hiperplazisi

(adenokarsinon)

Rahim duvarındaki glandüler bileşenlerin aşırı büyümesidir. Prekanseröz olabilir.

Endometrit

Rahimdeki hücrelerin bir enfeksiyonu ya da iltihabıdır.

Pelvik İnflamatuvar Hastalığı (PİH)

Pelvik enfeksiyonları düzensiz kanamalara sebep olabilir. Kısırlığa yol açabilecek yaraların olmaması için hızlıca tedavi edilmelidir.

Kronik servisit

Kronik serviks iltihabı genellikle servikal eversiyon (ters dönme), enfeksiyon, serviks zedelenmesi ya da nadiren de olsa kanser nedeniyle olur. STI bu durumu tetikleyebilir ancak bulaşıcı olmayan nedenleri de olabilir.

Akut servisit tedavi edilmezse kronik servisite dönüşür ve bu da aşırı vajinal akıntıya, periyodlar arası kanamalara ve seksten sonra lekelenmelere yol açabilir.

Fibroidler

Rahimin çeşitli bölümlerinde bulunan iyi huylu tümörlerdir. Aşırı büyüyebilirler ve hem boyutları hem de yerleri açısından nedeni oldukları kanamaların şiddetini etkileyebilirler.

Tiroid Disfonksiyonu

olağandışı kanamaların görüldüğü kadınlarda olan bir rahatsızlıktır.

Adenomiyoz

Normalde rahimde bulunan endometriyal dokunun, burada kas duvarlarına yerleştiği bir durumdur. Ağrılı ve ağır periyodlara neden olabilir.

T

Paylaş:
Siz Yorumlayın Doktorumuz Cevaplasın
Benzer Yazılar