Tüp bebek ve İnfertilite Tedavisi - Prof. Dr. Cem Fıçıcıoğlu

Tahmini Doğum Tarihi Nasıl Hesaplanır?

Doğum süreci; öncesiyle, o an ile ve sonrasıyla annenin adeta insanlığın ötesine geçtiği, babanın heyecanlı bekleyişini gerçekleştirdiği ve potansiyel dayı, hala, teyze gibi adayların da heyecanla takip ettiği evre. Bu dönemlerde yeni bir bireyin yeni bir canın dünyaya gelecek olması herkeste bir beklenti oluşturur. Başta anne ve baba olmak üzere yakınların da en çok merak ettiği konular arasında da doğum tarihi yer alır. Kimileri oldukça planlı hareket eder ve özellikle belirlenen bir haftalık süreç içerisinde doğumu yapacak şekilde hareket ederken kimileri de tamamen spontane bırakır.

Bir hatırlatma, bu yöntemlerle kesin doğum tarihi belirlenemez. Tahmini doğum tarihidir. Esnemeler olabilir. Yine de planlamanızı bu esnekliği göz önünde bulundurarak gerçekleştirmenizde fayda var.

Biz de bu yazıda aslında hesaplaması çok da zor olmayan tahmini doğum tarihi hesaplamasından bahsedeceğiz. Yazıya heyecanla göz atarken siz, baştan belirtelim ağırlık olarak tekil doğumlarda doğru tahmin verebilecek yöntemden bahsedeceğiz. Çoklu doğumların da tahmini yine yazı içerisinde ayrıca belirtilmiştir.

Şimdiden keyifli ve kolay bir süreç, bununla beraber hayırlı bir çocuk, mutlu bir gelecek dileriz.

Âdet Durumunun Etkisi, Yöntem ve Baz Alınan Tarih

Son âdet tarihine bakılarak tahmini doğum tarihi 280 gün, 9 ay 10 gün üzerinden veya 40. gebelik haftasına göre hesaplanır. Bunun için âdetleri düzenli olan kadınlarda son âdet tarihinin ilk gününe (SAT) göre tahmini doğum tarihi Nagele kuralı veya kanunu olarak ifade edilen bir formüle göre hesaplanabilir.

Âdetleri düzensiz hastalarda gebelik haftasının son âdet tarihi ile uyumsuz olabilir. Son âdet tarihi bilinmiyorsa; İlk gebelik testi tarihi, gebelikten ilk şüphelenildiği tarih, fetus hareketlerinin ilk hissedildiği tarih fikir verebilir. Ancak muayene sırasında bakılan ultrasonografi ile düzeltilmiş tahmini son âdet tarihine göre tahmini doğum tarihi hesaplanabilir.

Gebelik planlaması pek de bilinçli olarak yapılmaz. Genelde sürpriz gebelikler yaşanır. Gebeliği bilinçli olarak planlayan bazı kişiler de bunu bazı özel sebepleri olduğundan dolayı yaparlar. Bunda en önemli sebep bebeğin doğum tarihinin istenen bir vakte gelmesinin arzulanmasıdır. Sürpriz olarak yaşanan gebeliklerde bebeğin tahmini olarak doğum tarihinin hesaplanması için bazı kriterler vardır. Ancak bunlar tamamen tahmini olarak yapılır. Doğum tarihi üzerinde doğum sürecindeyken fazla sayıda argüman etkili olabilir.

Doğum tarihini tahmin etmek, anne adaylarının bu süreçte hazırlıklarına önem vermesini, dikkatli olmasını ve doğuma daha şuurlu olarak hazırlanmasına yardımcı olur.

Tahmini doğum tarihi hesaplama yöntemi

Kabul edilen normal gebelik süresi rahim içinde ya da döllenme kanallarında yumurtanın döllenmesini takiben 40 haftalık bir süreyi kapsar. Bu süreci son âdetin başladığı tarihten itibaren 40 hafta olarak değerlendirmek doğru olur. Yani tahmini olarak doğum tarihini hesaplama yaklaşık olarak gebeliğin 40 haftalık olmasına göre hesaplanır. Fakat gerçekte doğumlar genelde 40 haftadan daha önce gerçekleşir. Doğumların gerçekleşme haftaları 37. ve 40. haftalar arasıdır. Eğer gebelik sırasında erken doğum riski söz konusuysa, doğum hesaplanan tahmini tarihten önce gerçekleşir. Bazı gebelik olaylarında ise 41. ve 42. haftalarda doğum gerçekleşebilir. Hamileliğin, erkekten gelen spermin kadının yumurtalıklarından atılan yumurta hücresini döllediği sırada başladığı kabul edilir. Ancak gebelik yaşının hesaplamasında durum öyle değildir. Gebe kalınan ilişkinin gerçekleştiği gün değerlendirmeye alınmamaktadır. Dünyada bu hesaplamada standart bir yöntem sağlamak amacıyla, kadının son âdet döneminin ilk günü gebeliğin başlangıcı olarak geçer. Hamilelik yaşının hesaplanmasında da ay kullanılmaz. Gebeliğin süresi normal olarak, insanlarda 280 gün olarak kabul edilir. Bu süre gebelikte 40 hafta devam edecek bir dönem olarak değerlendirilir. Bundan dolayı da tahmini doğum tarihi hesaplaması yapılırken, son âdet kanamasının ilk günü dikkate alınarak hesaplama yapılır. Bu hesaplanan tarih tamamen tahmini olarak yapıldığından dolayı, anne adaylarına ve doktora yardımcı olmaktadır.

Çoğul Gebelik Durumunda

Bazen de karşılaşılan ikiz, üçüz çocuklar heyecanı daha da katlayabilir. Fakat bu durumda tahmin hesaplaması farklılaşır. Çoğul gebeliklerin yaşanması durumunda ise, doğumlar 40 haftalık gebelik sürecinden önce gerçekleşir. Bu doğumlar genellikle 34. ve 37. haftalar arasında gerçekleşir. Bu şekilde doğmuş olan bebekler geç preterm olarak tanımlanır.

Hesaplanan tahmini tarihte doğum gerçekleşmezse

Doğum tarihinin tahmini, anne adayının son âdet gününe göre 40 haftalık süreyle hesaplanır. Gerçekte son âdet tarihine göre hesaplanmış doğum tarihinde, nadiren de olsa farklılıklar söz konusu olabilir. Bu durumda ihtiyaç hissedilirse, doğum doktorunun yaptığı ultrason ölçümleriyle hesaplayacağı, düzeltilmiş olan doğum tarihi dikkate alınır. Bu nedenle, genelde gebeliğin ilk aylarında anne adaylarına yapılan ultrason ölçüm kağıtları kullanılır. Bu ultrason sonunda verilen kağıtları ya da resimleri dikkatlice muhafaza etmek gerekir. Eğer anne adayının hem son âdet tarihini, hem de ultrason sonucuna göre gebeliği 40 haftayı doldurur ve doğum gerçekleşmezse, bu verilere göre bazı testler yapılır ve bunların sonuçlarına göre herhangi bir sorun görülürse, doğum için en fazla 41. ve 42. haftalara kadar beklenerek müdahale gerçekleştirilir.

Tahmini Doğum Tarihinde Doğum Gerçekleşmeme durumunda, Sezaryen İle Doğum Ne Vakit Yapılmalıdır?

Doğum daha önceden hesaplandığı veya diğer verilere göre gecikmesi durumunda, sezaryen kararı alınarak doğumun yaptırılması uygun olabilir. Fakat sezaryen ile yapılması daha önceden planlanırsa yahut kararlaştırılması durumunda genelde 39 haftada, yani hesaplanmış olan doğum tarihinden bir önceki hafta gerçekleştirilir. Acil olarak sezaryen yapılması gerekiyorsa, bu gebeliğin herhangi bir haftasında sezaryenle doğum gerçekleştirilebilir. Böylesi yaşanan bir durum sonrasında ise tahmini doğum tarihi önemini yitirmiş olacaktır.

Örnek Tahmini Doğum Tarihi Hesaplaması

Gebelerde tahmini doğum tarihini hesaplayabilmek için, Nagele yöntemi kullanılır. Bu yönteme göre hareket edilirse, son âdet döneminin başlamış olduğu tarihe 7 gün ekleyip ardından bu tarihten 3 ay süreyle geri gidilip kolay bir şekilde tahmini doğum tarihi hesaplaması yapılabilir. Bu şekilde hesaplanan tahmini doğum tarihi, doğumun gerçekleşebileceği en son tarih olarak dikkate alınır. Doğumlar genel olarak bu hesaplanan tarihlerden önce, yani 37. ve 40. haftalar arasında gerçekleşir. Bazı durumlarda ise hesaplanan tarihe nazaran 1 hafta gecikmeli olarak biraz daha ileri bir tarihte doğum meydana gelebilir. Hatırlatmakta da fayda var; bu ölçüler sadece tekil gebeliklerde bu şekilde değerlendirilir. Çoğul gebeliklerin olması durumunda ise, doğumlar 40 haftalık gebelikten sürecinden önce gerçekleşir. Bu doğumlar tahmini olarak 34. ve 37. haftalar arasında gerçekleşir. Bu şekilde doğmuş olan bebekler geç preterm olarak tanımlanır.

Örnek

Son âdet tarihi 20 Mayıs olan bir kişinin tahmini doğum tarihi

20 + 7 = 27 Mayıs

Mayıs ayından 3 ay geriye döndüğümüzde Şubat = 17 Şubat tahmini doğum tarihi olacaktır.

Bir başka örnek;

Son âdet tarihi 15 Aralık olan bir kişinin tahmini doğum tarihi,

15 + 7 = 22 Ocak

Aralık ayından 3 ay geri gidildiğinde Eylül ayına tekabül eder. Yani12 Eylül tahmini doğum tarihi olacaktır.

Unutulmamalıdır ki tahmini doğum tarihini bu yöntemle hesaplayabilmek için anne adayının düzenli bir âdet döngüsü olmalıdır. Bu hesaplama yönteminde âdet dönemleri düzensiz olan kadınlarda yapılacak hesaplamaların hatalara yol açma ihtimali yüksektir. Böyle bir durum söz konusuysa, bu durumda ultrason ölçümlerinden faydalanılmalı ve bu şekilde tahmini doğum tarihi hesaplaması yapılmalıdır. Aynı şekilde anne adaylarının son âdet tarihinden emin olmaması, beklenmeyen şekilde yumurtlamanın erken ya da geç olması ve âdet tarihini yanlış hesaplaması ihtimallerini de dikkate almak gerekir. Bu değerler, tamamen tahminlere dayalı veriler üzerinden yapıldığından ve doğumun çok çeşitli etkenlere bağlı olarak gerçekleşmesi söz konusu olduğundan, hesap ile gerçek doğum tarihi arasında farklılıklar oluşabilir. Bu durumlarda risk almamak için, gebeliğin ilk 3 aylık sürecinde yapılan ultrason tetkiklerinin dikkate alınması ve gerçek doğum tarihine en yakın olacak tarihin belirlenmesi gerekir. Bazı durumlarda tahmini doğum tarihi yanlış hesaplanırsa, anne adayının bebek hareketlerini geç hissetmesi gibi etkiler yaşanabilir. Bu etkenler yüzünden, her türlü alternatif değerlendirilerek, sağlıklı bir doğumun gerçekleşmesini sağlamak gerekir.

Hamilelik süreci zorlu geçecek gibi görünse de bir o kadar da heyecanlı ve keyifli olabilecek bir dönemdir aslında. Siz de bu süreçte sevdiklerinizle daha da yakınlaşabilir, duygusallığınızı arttırabilir ve hayata bakış açınızı bile yenileyebilirsiniz. Her şeyin gönlünüzce olması dileklerimizle, şimdiden keyifli vakitler dileriz !

Tüp bebek