Tüp Bebek Tedavisinde Kullanılan İlaçlar

Paylaş:

tüp bebek ilaçları

Tüp bebek tedavisi sırasında yumurta uyarma ve toplama aşamasında bazı ilaçlar kullanılmaktadır.

Yumurta üretimi ve fizyolojiyi bastırmak için kullanılan ilaçlar

GnRH Analogları (Lucrin ve Decapepty): Bu ilaçlar yumurtaların erken çatlamasını engellemek ve normal fizyolojiyi baskılamak amacıyla kullanılmaktadır.

Uyarıcı iğneler (Menogon, Puregon, Merional, Menopur, Fostimon, Gonal-F): Kadınlar normal olarak adet döngüsü içinde bir tane yumurta üretirler. Ancak tüp bebek tedavisi sırasında çok sayıda yumurtaya ihtiyaç vardır. Fizyolojiyi baskılamak için kullanılan ilaçlardan sonra, uyarıcı iğneler yardımıyla çok sayıda yumurta elde edilebiliyor. Tüp bebek tedavisinde kullanılan ilaçların etkinlikleri ve güvenilirlikleri birbirine yakındır. Uyarıcı iğneler cilt altına ya da kas içine uygulanabilir. Ancak cilt altından uygulama tercih edilmektedir. Kas içi enjeksiyon yapılacaksa, kalçanın üst dış tarafı, cilt altı enjeksiyonda ise kol, uyluk ön tarafı ve ön karın duvarı tercih edilir.

Tüp bebek tedavisinde kullanılacak ilaçlar buzdolabında +4 derecede saklanmalıdır. Ancak oda sıcaklığında bile uzun süre saklanabilir. Fakat ilacın etkinliğinin azalmaması için yazın oda sıcaklığında tutulmaması gerekir. İlaç tedavisine âdetin 2-4 gününde yapılan ultrasonografi ve kan östrojen düzeyi ölçümünden sonra başlanır. Kadına yapılan uyarıcı iğneler her gün aynı saatte uygulanmalıdır. İlaçların kullanım dozu günlük olarak belirlendiğinden, bu dozlara uyulması gerekmektedir.

Tüp bebekte yumurtalık uyarma tedavisinde kullanılan ilaçların yan etkileri nelerdir?

Tüp bebek tedavisinde yumurtalıklar uyarılırken kullanılan ilaçların ileriye yönelik ciddi yan etkileri yoktur. İlaçların en önemli yan etkisinin çok yumurtası bulunan kadınlarda yumurtalıkların aşırı uyarılması sonucunda oluşabilecek overyan hiperstimulasyon sendromu OHSS oluşumudur. Bu durumda vücutta aşırı su tutulması ve kilo artışı meydana gelir. Yaşanan sorun embriyo transferinden daha sonra ortaya çıkar. Aşağıda sayılan etkilerin görülmesi halinde kadının doktoruyla iletişime geçmesi gerekir.

  • Karında aşırı şişlik oluşması
  • Karında biraz şişkinlik, ağrı ve gerginlik olması normal kabul edilir. Ancak aşırı derecede olan etkilerde doktora bilgi verilmesi gerekir.
  • Gün içinde aniden ve hızlı şekilde kilo almak
  • İdrar çıkışında dikkati çekecek kadar artma ya da azalma olması halinde
  • İştahsızlık ve şiddetli bulantı olması halinde
  • Nefes darlığı çekilmesi halinde mutlaka doktora gidilmelidir.

Yumurtaların olgunlaştırılması ve çatlatılması için kullanılan ilaçlar

GnRH Antagonistleri (Cetrotide, Orgalutran):Bu ilaçlar yumurtaların erken çatlamasını engellemek için kullanılmaktadır.

Yumurta çatlatıcı iğne – HCG (Pregnyl, Ovitrelle): Yumurtaların olgunluğa erişmesi çapının yaklaşık olarak 15 mm den daha fazla olması gerekir. Tercihe bağlı olarak 3 veya daha fazla yumurta 17 mm üzerinde olgunlaştığında ya da E2 düzeyinin 500 pg/ml üzerine çıkmasında HCG uygulanmaktadır. Çatlatıcı iğnelerin yapılma amacı yumurtaların çatlaması değildir. İğneler yumurtaların son olgunluğa erişmesi için uygulanmaktadır. Yumurtaların çatlamadan önce toplanması gerekir. HCG yapıldıktan 36 saat sonra yumurtalar toplanmaya başlar. Bu süreye uymak oldukça önemlidir.

Pregnyl: Tüp bebek tedavisinde kullanılan bu ilaç 5000 ünite toz ve çözücü sudan oluşmaktadır. Kutunun içinde 1 tane toz ve 1 tane su bulunmaktadır. İlacın uygulaması genellikle 2 doz toz ve 1 doz su şeklinde kalçadan ve kas içinden yapılır. Ovitrelle 250 mgr içeren 1 doz toz ve 1 doz su karıştırılıp cilt altından yapılır.

Bu ilaçlarda oda sıcaklığında saklanabilse de, etkinliğini korumaları için yazın buzdolabında +4 derecede korunmalıdır.

Yumurtalıkları hassaslaştırmak için kullanılan ilaçlar

Femara: Tüp bebek tedavisinde kullanılan bu ilaç çok zayıf yumurtalık olgusu beklenen durumlarda kullanılmaktadır. Yumurtalıkları daha hassas hale getirmek için tercih edilirler.

Rahim duvarını hazırlamak için kullanılan ilaçlar

Progesteron (Crinone, Proluton): Progesteron yumurtalıklardan salınarak, rahim duvarını embriyoların tutunmasına hazır hale getirir. Tüp bebek tedavisinde mutlaka progesteron hormon takviyesi yapılmalıdır. Bu takviyeye yumurta toplama işleminden sonraki gün başlanır. Gebeliğin meydana gelmesiyle birlikte 10 gebelik haftasına kadar sürdürülür. Jel halinde olan Crinone günde 1 defa vajinal olarak sabahları uygulanır. Embriyo transferi yapılacağı gün ise akşamdan uygulanır. Bu uygulamalarda kadının uzun yatması gerekmemektedir. Ayrıca bu uygulamanın gebeliğe yan etkisi bulunmamaktadır. Yalnız bir miktar vajinal akıntıya neden olabilir. Proluton 4 gün arayla yarım ampul kas içine uygulanır. Kalan yarım ampul yeniden kullanılmaz. Progesteron kullanımı kadınlarda hafif kilo artışına, ruh halinde değişimlere neden olabilir. Gebelik oluşmadığı takdirde, progesteron kullanımı nedeniyle adetlerde gecikme olabilir.

Tüp bebek tedavisinde kullanılan ilaç protokolleri

Hastanın muayene edilmesinden sonra, tüp bebekte kullanılan ilaçların kullanım şekli hakkında gereken bilgi verilir. Hastalarda kullanılan ilaç protokolleri genellikle aşağıdaki gibidir;

Uzun protokol (Luteal Long Lucrin Protokol): Bu protokol âdetin 21 günü Lucrin ile başlar. Âdetin 2-4 günü yumurtalıkları uyarıcı tedaviye başlanır. Uyarıcı iğnelere başlandığı zaman Lucrin dozu azaltılır. Çatlatıcı iğne kullanımına kadar Lucrin kullanımına devam edilir.

Doğum kontrol haplı uzun protokol (Oral kontraseptif OC – Luteal Long Lucrin Protokol): Bu protokol aşırı yumurtalık uyarımı olan hastalarda kullanılır. İlaçlara âdetin 3 gününde doğu kontrol haplarıyla başlanır. İlacın 15 gününde Lucrin kullanımına başlanır. Âdetin 2-4 gününde ise yumurtalık uyarıcı tedaviye başlanır. İğnelerin her gün aynı saatte yapılması gerekir.

Sulandırılmış Lucrin Protokol (OC Mikrodoz Protokolü): Bu protokol zayıf yumurtalık yanıtı olan hastalarda uygulanmaktadır. Bu en kuvvetli uyarım protokolü olarak kabul edilir. Doğum kontrol hapının kullanımı için 35 yaş üzerindeki hastaların yüksek tansiyonu olmaması ve sigara kullanmaması gerekir.

Kısa Protokol (Antagonist Protokol): Bu protokol âdetin 1-3 gününde ultrason ve kan östrojen düzeyine bakılarak, her gün aynı saatte yapılacak yumurta uyarıcı iğnelerle başlanır. Çatlatıcı iğne kullanımına kadar, hastalar takip altında olur.

Yumurtalık Hassaslaştırıcı Protokol (Femara Protokolü): Bu tedaviye âdetin 1-2 günü yumurtalık uyarıcı tedaviyle başlanır. Hasta devamlı kontrol edilerek, tedavi çatlatıcı iğne kullanımına kadar devam ettirilir.

Paylaş:
Siz Yorumlayın Doktorumuz Cevaplasın
Benzer Yazılar