Tüp Bebek Tedavisinde Yumurtalıkların Aşırı Uyarılması

Paylaş:

yumurtaliklarin-asiri-uyarilmasi

 

Tüp bebek tedavi yöntemlerinin başarısı kadının yumurta rezervleri ile doğru orantıdadır. Bu nedenle tüp bebek tedavilerinde gebeliğin oluşumunu destelemek amacıyla bir takım hormonal ilaçlar uygulanmaktadır. Bu ilaçlar sayesinde yumurtaların istenilen kapasiteye ulaşması ve birden fazla sağlıklı embriyonun elde edilmesi amaçlanmaktadır. Ancak yumurtanın uyarılması için kullanılan hormonal ilaçların dozunun ayarlanamaması sonucunda yumurtaların aşırı uyarılmasına yani Ovarian Hiperstimülasyon Sendromunun ( OHSS ) yaşanmasına neden olabilir. Genellikle polikistik over sendromu ( PCOS ) olan kadınlarda meydana gelmektedir.

Tüp bebek tedavilerinde kadınların yumurtalarını uyarabilmek adına medikal müdahalenin yapılması gerekir. Bu müdahale hormon iğnelerini ve ilaçlarını kapsamaktadır. OHSS sendromu da yumurtaların uyarılmasına için yapılan bu müdahale sonucunda, vücudun aşırı cevap veriyor olmasından yaşanmaktadır. Bu aşamalarda istenilen cevapların alınmasının gerekli olduğu gibi, yumurtanın aşırı cevap vermesi durumuna karşılık arasında ince bir çizgi bulunmaktadır. Bu nedenle bu hassas dengeyi sağlayabilecek alanında tecrübeli bir doktor tarafından uygulanması gerekir. Yumurtaların aşırı uyarılması durumunda, tüp bebek tedavileri iptal edilmektedir. Tedaviye başlamadan önce her hastanın genetik farklıklarının göz önünde bulundurulması ve yumurtaların uyarılara vereceği tepkinin belirlenmesi için gereken incelemelerin yapılması önemlidir. Yumurtaların aşırı uyarılması sonucunda, kullanılan medikal dozun azaltılması ve birkaç gün ilaç desteğini kesilerek, artan östrojen seviyesinin miktarı azaltılması sağlanabilmektedir.

yumurtalık-uyarılması

 

Ovarian hiperstimülasyon sendromu nedir?

Yumurtaların uyarılması sırasında kullanılan ilaçlara ( gonadotropinlere ) yumurtaların aşırı cevap vermesi sonucunda meydana gelen ve şiddeti arttığı zaman tehlikeli sonuçlar yaratabilen ciddi bir durumdur. Ancak OHSS’nin görülme olasılığı %0,5 ile %5 arasındadır.

OHSS şiddetine göre sınıflandırılır. Hafif, orta ve ağır bir şekilde görülebilmektedir. OHSS’nin hafif ve orta derecede seyretmesi, tüp bebek uygulamalarında ovulasyon indüksiyonu sırasında meydana geldiği için müdahale edilerek önlenebilir bir komplikasyon olarak karşılanmaktadır. Fakat bu durum şiddetini arttırırsa ciddi sorunların yaşanmasına neden olabilir. Bu nedenle ovulasyon indüksiyonu, çok dikkat edilmesi gereken önemli bir aşamadır.

Yumurtalıkların aşırı uyarılması sonucunda ortaya çıkan belirtiler nelerdir?

  • Karın ağrısı
  • Şişkinlik hissi
  • Nefes darlığı
  • İdrar miktarında azalış
  • Mide bulantısı
  • İshal
  • Göğüs boşluğunda sıvı toplanması
  • Pıhtılaşma bozuklukları
  • Yumurtalık boyutlarında aşırı büyüme
  • Karın içi boşlukta sıvı toplanması

Yumurtalıkların aşırı uyarılma durumu önlenebilir mi?

Tüp bebek tedavileri oldukça komplike detaylardan oluşan ve başarısını bu doğrultuda destekleyen tedavi sürecinden oluşmaktadır. Bu nedenle oldukça titizlikle yürütülmesi gereken uygulamalar, ancak tecrübeli ve başarılı uzman tarafından yönetilmesi gerekir. Bu nedenle tedaviye başvurmadan önce başarılı doğum oranlarını göz önünde bulundurarak, merkez ve doktor seçiminizi yapmanız oldukça önemli bir ayrıntıdır. Bu faktörlerin dışında uygulama esnasında yaşanan aşırı uyarılma sorunu karşısında yumurta toplama işlemi iptal edilecektir. Ancak uzman hastanın genel durumuna ve sendromunun derecesine bağlı olarak, tüp bebek uygulamaların aşamalarından biri olan yumurta toplama işlemine devam edebilir. Tedaviye devam edilebilmesi için aşağıdaki durumlar söz konusu olmaktadır:

  • Yumurtaları uyarmak adına uygulanan HCG dozajı azaltılabilir.
  • Yumurtalar toplandıktan ve döllenme işlemi gerçekleştikten sonra dondurma işlemi uygulanabilir. Bu esnada verilecek olan ilaçlar sendromun ilerlemesini büyük oranda engelleyecektir.
  • İşlem sırasında eğer düşünülen embriyo transferi varsa sayısında azaltma yapılabilir. Yapılması gereken bir ya da en fazla iki embriyonun transfer edilmesi işlemidir. OHSS esnasında çoğul gebeliğin varlığı, daha fazla şiddetlenmesine neden olabilmektedir.

OHSS’nin tedavisi nasıl olur?

Bu sendromun gelişmesinde ciddi bir sağlık sorunları oluşturmayacağı için hastanede yatılmasını gerektirecek tedavi aşamaları yoktur. Daha çok vücudun sıvı ve tuz dengesini kontrol altında tutabilecek işlemler uygulanmaktadır. Günlük olarak karın çevresi ölçümleri yapılır, kilo miktarı değerlendirilir.

Hangi durumlarda doktora başvurulması gerekir?

Eğer aşağıdaki şikâyetler gözlemlenirse, mutlaka doktorunuza bildirmeniz gerekir:

  • Bir günde 2 kg’dan fazla kilo alımı,
  • Karın çevresinin kalınlığında bir gün içerisinde 3 cm den fazla artış meydana gelirse,
  • İdrar miktarında azalma,
  • Nefes darlığı ve şiddetli ağrı varsa biran önce doktorunuza başvurmanız gerekir.

Bu belirtiler OHSS’nin şiddetli olduğunun göstergesidir. Bu nedenle kişinin hastanede yatması gerekebilmektedir. Bu şikâyetlerin neden olduğu sorunlara yönelik tedavi adımları belirlenir. Karın içerisinde sıvı birikmesi durumunda olan hastalara, özel iğne aracılığıyla sıvının boşaltılması adına işlem uygulanır. Genellikle bu tür hastalara serum verilerek bu işlemler gerçekleştirilmektedir. Hastanede kalma süresi de OHSS’nin şiddetine bağlı olarak, 2- 3 hafta kadar yatılmasını gerektirebilmektedir. Hastanede uygulanan bu tedavi süreci, bazı hastalara 10- 15 defa bu işlemin gerçekleştirilmesi gerektiği için değişebilmektedir.

Paylaş:
Siz Yorumlayın Doktorumuz Cevaplasın
Benzer Yazılar