Tüp Bebekte Blastokist Transferi

Paylaş:

 

concept of vitro fertilization with the test tube baby

 

Tüp bebek tedavi yöntemleri, çiftlerin normal yollardan çocuk sahibi olmasını engelleyen kadın ve erkeğe ait üreme bozukluklarına yönelik başarılı çözüm yolları sunan uygulamaların genel adıdır. Tüp bebek uygulamalarının temeli, kadına ait yumurta ve erkeğe ait sperm hücresini vücut dışı bir ortamda döllenmesini sağlayarak, döllenmiş yumurtayı tekrar kadının rahmine yerleştirme esasına dayanır. Tedavinin bundan sonraki aşaması ise, embriyonun anne adayının rahmine tutunarak gelişimini sürdürebilmesini ve gebelik oluşumunun desteklenmesidir.

Tüp bebek tedavisi, birçok faktöre bağlı olarak başarı sağlayan çok geniş ve kapsamlı bir çalışmadır. Bu nedenle gebelik için aranan bazı şartların oluşturulabilmesi için bazı uygulamalar ile destekleyici rolü üstlenir. Tedaviye başvuran çiftlere önce neden normal yollardan çocuk sahibi olamadıkları tespit etmek adına bazı tetkik ve testlere tabii tutulur. Bu veriler doğrultusunda da uygun tedavi yöntemleri belirlenerek, tedavi sürecine başlanır.

Ancak çoğu tedavi başarılı bir şekilde devam ederken embriyonun anne rahminde tutunmasını engelleyen bazı nedenlerden dolayı tedavi başarısız bir şekilde sonuçlanmaktadır. Bu başarısızlığa neden olan başlıca sebeplerden bir tanesi de, embriyonun yeterli kalitede olmamasından dolayı kaynaklanmaktadır. Bu nedenle embriyonun anne rahmine yerleştirilmeden önce, bazı incelemeler yapılmaktadır. Bu incelemeler sonucunda gebelik için kaliteli embriyoların belirlenmesi ve gerekli şartların yerine getirilmesi ile başarı oranı arttırılmaktadır.

Blastokist nedir?

Anne ve baba adayına ait üreme hücreleri laboratuvar şartları altında bir araya getirilerek döllenmesi ve bunun sonucunda oluşan döllenmiş yumurtanın bölünerek çoğalması sağlanır. Bu aşama normal gebeliklerde olduğu gibi tüp bebek tedavi yöntemlerinde de aynıdır. Vücut bu işlemi doğal olarak gerçekleştiremediği için laboratuvar şartları altında döllenme işlemi gerçekleştirilir. Yumurta döllendikten sonra 2, 4 ve 8’li hücre kümeleri oluşturur. Döllenmeden sonraki ikinci ve üçüncü günlerde ise ortalama 4-8 hücreden oluşan ve aralarında boşluk olmayan hücre toplulukları meydana gelir. Döllenme gerçekleştikten beş gün sonra, içerisinde hiç boşluk olmayan etrafı hücrelerle çevrili bir yapı haline gelecektir ve yumurtanın bu halini almasına blastokist denir. Normal yollardan da meydana gelen gebeliklerde blastokist, embriyonun anne adayının rahim duvarına yapışmadan önceki son halidir.

İlk tüp bebek uygulaması blastokist transferiyle gerçekleştirilmiştir. Embriyonun gelişiminin uygun olduğu döllemenin 5 veya 6. gününde blastokist evresine ulaşması sonucunda transfer için uygun zamanı belirler. Döllemenin ardından oluşan bir blastokist, yaklaşık olarak 110- 120 hücreyi içerisinde barındırır. Yumurtanın en uygun olduğu bu evrede, embriyonun rahim duvarına tutunma ihtimali oldukça yüksek olacaktır. Bunun nedeni ise, embriyoların arasından en kaliteli olanların saptanarak anne adayının rahmine yerleştirilmesidir. Laboratuvar şartları, vücut ortamının sıcaklığına eş değer olduğu için, embriyoların bu ortamda gelişimi daha hızlı olacaktır. Ayrıca oluşan embriyoların blastokist evresine gelebilmesi için sağlanan laboratuvar şartlarının yeterli olmadığı durumlarda, gelişme beş gün içerisinde gerçekleşmeyebilir.

Blastokist transferi nasıl yapılmaktadır?

Döllenen yumurtanın 5. Gününe kadar hücreler inceleme altına alınır. Döllenen embriyolar arasında gelişimini tamamlayan ve en sağlıklı olanı seçilerek, anne adayının rahmine transfer işlemi gerçekleştirilir. Daha önceki yıllarda yapılan uygulamalarda embriyonun 5. gününe ulaşmadan transfer işlemi gerçekleştirilirdi ve bu nedenle başarı şansına neredeyse tesadüf eseri rastlanırdır. Teknolojinin imkânlarının sınırlı olduğu ve laboratuvar ortamlarının kalitesinin yetersiz olması sebebiyle, uygun embriyo incelemelerinin mümkün olmadığı yılların ardından, günümüz teknolojisiyle paralel olarak ilerleyen çok gelişmiş ve tedavi uygulamaları ile başarı oldukça artmaktadır. Blastokist transferleri tüp bebek tedavi uygulamalarında başarıyı etkileyen faktörler arasında yer alır ve bu nedenle en önemli aşamasıdır. Günümüzde elde edilen sağlıklı embriyoların daha sonra kullanılmak üzere dondurularak saklanmaktadır. İlerleyen zamanlarda ihtiyaç halinde tekrar çözülerek tedavi için kullanılabilir.

Transfer edilecek blastokist kalitesi belirleyen etkenler nelerdir?

  • Embriyonun bölünme hızı,
  • Embriyonun büyüklüğü,
  • Embriyonun hücre sayısı,f.
  • Hücreler arasındaki atıklar

Embriyoların hücre bölünme hızları, hücre büyüklükleri arasındaki farklar, hücreler arasındaki artık maddeler, hücre sayısı gibi özelliklerine dikkat edilerek en iyi kalitedeki blastokist seçilir ve transfer işlemi gerçekleştirilir.

Blastokist transferi hangi hastalar için uygun olmaktadır?

Bu tedavi daha çok tekrarlayan başarısız tüp bebek denemelerinde ve normalden daha fazla yumurta oluşumu elde edilmek istenilen adaylar için uygulanmaktadır. Ayrıca embriyo kalitesini etkileyen bazı sağlık sorunları yaşayan ve açıklanamayan durumlarda da tercih edilmektedir.

 

Paylaş:
Siz Yorumlayın Doktorumuz Cevaplasın
Benzer Yazılar