Tüp bebek ve İnfertilite Tedavisi - Prof. Dr. Cem Fıçıcıoğlu

Tüp Bebekte Tüp Tıkanıklığı

1 ) Tüp tıkanıklığı nedir?

Hamileliğin meydana gelebilmesi için, tüplerin sağlıklı ve açık olması gerekir. Rahim her iki tarafından uzanan kanallar aracılığı ile yumurtalıklara erişir. Bu kanallar, 2 ayrı yumurtalığa bağlıdır. Bu kanallar tıbbi litaratürde, fallop tüpleri olarak ifade edilir. Kadınlarda karşılaşılan interfilite durumu ( kısırlık durumu nedenlerinin ) yaklaşık üçte birini, tüp tıkanıkları ve tüp tıkanıklarının sebep olduğu nedenler meydana getirmektedir. Tüplerden yalnızca birinin tıkalı olması durumunda, çocuk sahibi olma şansı iki tüpün tıkalı olma durumuna oranla daha fazladır. Tüplerin tıkalı olması, herhangi bir rahatsızlığa sebep olmaz. Adet düzensizliği, ağrı, akıntı gibi problemlerin, tüp tıkanıklığı ile herhangi bir alakalı bulunmamaktadır.

2 ) Tüp tıkanıklığının sebepleri nelerdir?

Bazı hasta gruplarında, tüplerin içinde bir sıvı birikimi meydana gelir. Bu durum da tüp tıkanıklığına neden olmaktadır. Buna, hidrosalpinks ismi verilir. Bu tarz durumlarda, fallop tüpünün açılmaktan ziyade, cerrahi müdahaleler ile alınması tavsiye edilir. Tüp bebek tedavisinden sonra toplanan sıvının içerisinde ki çeşitli maddelerde toksik bulunur. Bu sebepten dolayı da, embriyo rahimde tutunamayabilir. Tüpün tıkanıklığını meydana getiren bir diğer neden ise, fallop tüplerinde meydana gelen iltihaplanmadır. Fallop tüplerini tıkayan veya bozulmasına sebep olan bu iltihaplanma, cinsel ilişki yolu ile buluşan hastalıklardan dolayı meydana gelir. Bu durumda, tüplerin kurtarılabilecek bir durumda olması halinde, antibiyotik tedavisi ile bir tüpün açılması sağlanmaya çalışılır ve daha sonra tüp bebek uygulamasına geçilebilir. Tüpleri bağlanmış olan hastalarda ise, tüplerin açılması sağlanarak, tüp bebek uygulamasına geçilebilir. Her zaman için olumlu sonuç alınamayan tüpleri açma yöntemleri de vardır. Yaşı büyük olan kadınlarda, geri dönüşümsüz tüp hasarları meydana gelebileceğinden dolayı, tüpleri açmak veya cerrahi müdahaleler ile almak, herhangi bir sonuç vermeyebilir. En çok rastlanan diğer tüp tıkanma nedenleri ise;

3 ) Görülme olasılığı nedir?

Türkiye’de çocuk sahibi olmayı isteyen her 100 kadından 15’i hamile olamamaktadır. Oranın bu kadar fazla olmasının nedenlerinin içerisinde radyasyon ile alakalı mutasyonlar, özellikle de kadınlarda sigara kullanımındaki artış, fazla kilo alma yani obezite sorunları, stres ve bunlar ile alakalı olan fizyolojik ve anatomik problemler ilk sırayı almaktadır. Kısırlık problemi ile karşı karşıya kalan kadınların yaklaşık %30’unda ise, tüp tıkanıklığı ve fallop tüpü ile alakalı olan yapısal bozuklukların sebep olduğu kısırlık problemleri bulunmaktadır.

4 ) Tüplerin tıkalı olup olmadığı nasıl anlaşılır?

Laparoskopi, yani karın içerisine kamera aracılığı ile bakılması ameliyatı, her iki tüpün de kapalı olup olmadığının tam anlamı ile bilinmesi için yapılmaktadır. Rahim filmi (HSG) ilk olarak çekilir ancak kesin bir şekilde emin olmak için laparoskopinin yapılması şarttır. Rahim filminde kapalı bir şekilde görülen tüplerin bir bölümünün, aslında açık olabileceği laparoskopide meydana çıkabilmektedir. Rahim filminin çekilmesi esnasında, tüpler kapalıymış gibi de görülebilmektedir. Bunun nedeni, spazmdan (kasılma) kaynaklanmaktadır.

5 ) Tüplerden birinin tıkalı olması halinde ne olur?

Bazı durumlarda tüplerden sadece bir tanesi tıkalıdır. Tüplerden bir tanesinin tıkalı (kapalı) olması durumunda, o tarafta bulunan yumurtalıkta meydana gelen yumurta hücresi (oosit) rahim içerisine erişemez, sadece açık olan tüpün çevresinde bulunan yumurtalıktan atılan yumurta hücresi rahim içerisine girebilir. Böyle bir durumda, adaylar tedaviye gereksinim duymadan bebek sahibi olabilme şansına sahiptirler. Ancak sahip olunan bu şans, her iki tüpü açık olan kadınlara göre daha elbette ki biraz daha azdır. Normal tedavi yöntemleri ile tüp bebek tedavisi olmadan kendi kendine hamilelik denenebilir. Ancak yaşı büyük olan hastalarda, bu ihtimal gittikçe azalır. Daha fazla vakit kaybı yapılmadan, tüp bebek tedavisine başlamak, elde edilecek olan başarının şansı açısından daha uygun olacaktır.

6 ) Her iki tüpün tıkalı olması

Kadının normal yollar ile hamile olabilme ihtimalini elinden alan durum ise, her iki tüpünde kapalı olduğunun laparoskopi ile kesin belirlenmiş olduğu tanılardır.

7 ) Tüp tıkanıklığı olan durumlarda hamileliğin meydana gelmesi için ne yapılmalıdır?

Bilindiği üzere kısırlık, düzenli olarak bir yıl boyunca ilişkiye girmelerine rağmen gebelik oluşmadığı durumlara verilen addır. Bu şekilde kısırlık teşhisi konulan bireyler, tedavi için hastanelere başvurduklarında öncelikle erkek bireyde sperm sayısı ve hızının kontrol edilmesi için sperm testi yapılır. Bu işlem yapılırken kadında da follop tüplerinin tıkanıklık durumu muayene edilir. Genellikle kadınlarda tüplerde tıkanıklık görüldüğü bilinmektedir. Bu gibi durumlarda yumurta, rahime ilk düştüğü an tespit edilerek aşılama işlemi gerçekleştirilir. Mevcutta olan tedavi şekillerinde tüplerin birinde tıkanıklık olması durumunda uzmanların önerdiği en hızlı ve kesin yöntem tüp bebek tedavisidir. Hele ki hastaların yaşları 25-30 yaş arasında ise kesinlikle tüp bebek tedavisi uygulanmalıdır. Tedavinin uygulanmasında ne kadar gecikilirse diğer tüpün de tıkanma ihtimali artacağı için tedaviye hemen başlanması gerekmektedir.

8 ) Tüp tıkanıklığına neden olan hastalıklar nelerdir?