Tüp bebek ve İnfertilite Tedavisi - Prof. Dr. Cem Fıçıcıoğlu

Yumurtalıklar Neden Az Yumurta Üretir Ve Çözümü Var Mıdır?

Yumurtalıklar Neden Az Yumurta Üretir Ve Çözümü Var Mıdır?

Yumurtalık rezervlerin kadının yaşı ilerledikçe azalması oldukça doğal ve fizyolojik bir durumdur. Özellikle 35 yaşından sonra üreme yetisi, hızlı bir şekilde azalmaya başlar. Yumurtalık rezervlerinin azalması, menopozla direkt olarak bağlantılı değildir. Ancak üreme ve hormon salgılanma fonksiyonları özellikle 35 yaşından sonra git gide yavaşlar. Üreme fonksiyonları bu yaşlardan itibaren azalmasına rağmen  hormon salgılama fonksiyonu son adetin görüleceği menopoz yaşına kadar devam eder. Ancak ailesinde erken menopoz öyküsü olan kadınların bu konuda daha dikkatli olması gerekmektedir. Erken menopoz, genetiktir. Bu sebeple de annesi, kız kardeşi, teyzesi erken menopoz sorunu yaşamış kadınların yumurtalık rezervlerinin erken tükenme riski vardır. Bu sebeple de erken yaşlarda yumurtalık rezervlerinin tespit edilmesi gerekir.

Yumurtalıkların az üretilme sebepleri ise:

Toplum arasında çikolata kisti olarak adlandırılır endometriozis kistlerinin cerrahi olarak alınması, yumurtalık kapasitesinin azalmasına yol açabilir. Bu gibi cerrahi işlemlerin mutlaka uzman ve deneyimli kişiler tarafından uygulanmalıdır.

Kanser tedavileri için uygulanan radyoterapi ve kemoterapi işlemlerin yumurtalıkların erken tükenmesine yol açabilir.

Aşırı sigara tüketimi günde 10 sigaradan daha fazla sigara tüketimi anlamına gelir. Bu durumda da yumurtalık rezervleri daha erken tükenir. Özellikle sigara içen kadınlarda menopoz yaşının 2-5  sene daha erken gerçekleştiği görülür.

Yumurtalığın üreme fonksiyonunun azalması kadınlarda şu belirtiler meydana gelebilir:

Yumurtalık rezervleri azaldığında iki adet kanaması arasındaki süre kısalır. Örnek olarak kadın 28 günde bir adet oluyorsa, yumurtalık rezervleri azalmaya başladığında 25-21 günde bir adet olabilir. Kanama miktarı genellikle aynıdır.

Yaşın ilerlemesi hamile kalma şansını düşürür. Hamile kalma şansı azaldıkça, hamilelik gerçekleşse dahi düşükle sonuçlanma riski artar. Yaş ilerledikçe yumurta kalitesi azaldığından, yumurta döllense dahi oluşan embriyo rahme tutunmakta güçlük çekebilir. Devam eden gebeliklerde ise kromozom anormalliği riski artar.

Tüp bebek gibi yardımcı üreme yöntemlerinde yumurtalık rezervleri az olursa, gebelik şansı da daha az olur. Yumurtalık rezervleri az olan anne adayları için daha yoğun bir tedavi programına başlamak gerekmektedir. Örnek olarak daha yoğun bir ilaç kullanımı söz konusu olabilir.

Zayıf yumurtalık cevabı önceden nasıl öngörülür?

Şayet kadının ailesinde erken menopoz hikayesi ya da geçirilmiş yumurtalıklarla ilgili cerrahi işlemler varsa, gerekli önlemler alınmalıdır. Yumurtalık rezervleri hakkında bilgi edinmek için adetin 2. Ya da 3. Günü uygulanan hormon testleri ile bilgi alınabilir. FSH hormonu yumurtalık rezervleri hakkında bilgi veren en önemli hormonlardan biridir. FSH hormonunun 10’dan fazla olması, yumurtalık rezervlerinin azaldığını göstermektedir. FSH hormonu düşük olsa bile estradiolun yüksek olması (65 den fazla) da yine düşük yumurtalık kapasitesine işaret eder.

Yumurtalık rezervleri hakkında en doğru bilgi için AMH düzeyine bakılması önerilir. AMH düzeyi aylar ya da adet dönemi gibi faktörlerle değişmemektedir. Bu sayede kesin sonuç elde edilebilir.

Vajinal ultrason ile yumurtalık içindeki potansiyel yumurta geliştirecek yapılar (antral follüküller) tespit edilebilir.

Yumurtalık rezervlerinin az olduğu durumlarda ne yapılmalıdır?

Yumurtalık rezervlerinin durumunu değerlendirmek için mutlaka bir uzmana başvurulmalıdır. Ardından yumurtalık rezervinin durumuna göre tüp bebek tedavisine daha hızlı bir geçiş sağlanabilir. Bu sayede gebelik ve çocuk sahibi olma şansı saklı tutulur.